55 lat historii w sercu Wodzisławia. Muzeum w Pałacu Dietrichsteinów świętuje jubileusz

3 czerwca 1971 roku w zabytkowym Pałacu Dietrichsteinów oficjalnie otwarto Muzeum w Wodzisławiu Śląskim. Dokładnie 55 lat później instytucja pozostaje jednym z najważniejszych miejsc chroniących i popularyzujących lokalne dziedzictwo. Placówka gromadzi zabytki, prowadzi działalność badawczą i edukacyjną, a także organizuje wystawy, koncerty, spotkania oraz wydarzenia naukowe.

Początki Muzeum w Wodzisławiu Śląskim. Od Izby Regionalnej do miejskiej instytucji

Historia wodzisławskiego muzealnictwa zaczęła się jeszcze przed oficjalnym utworzeniem placówki. W latach 60. XX wieku Towarzystwo Miłośników Ziemi Wodzisławskiej rozpoczęło gromadzenie pamiątek i zabytków związanych z dziejami regionu. Utworzona wówczas Izba Regionalna stała się zalążkiem późniejszego Muzeum.

Duże znaczenie dla powstania instytucji miały również badania archeologiczne prowadzone w latach 1966–1970 na grodzisku Golęszyców w Lubomi. Pracami na jednym z najcenniejszych stanowisk wczesnośredniowiecznych w Polsce kierował Jerzy Szydłowski z Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu. Równocześnie archeolodzy prowadzili badania na terenie wodzisławskiego Starego Miasta, odkrywając ślady średniowiecznego osadnictwa.

Rosnąca liczba znalezisk oraz zbiorów regionalnych wymagała odpowiednich warunków przechowywania i opracowania. W efekcie, decyzją władz powiatowych oraz Ministerstwa Kultury i Sztuki, powołano do życia Muzeum w Wodzisławiu Śląskim.

Otwarcie Muzeum w Pałacu Dietrichsteinów odbyło się 3 czerwca 1971 roku

Uroczyste otwarcie placówki odbyło się 3 czerwca 1971 roku w Pałacu Dietrichsteinów, który pozostaje siedzibą Muzeum do dziś. Wydarzenie zorganizowano w związku z Ogólnopolską Konferencją Konserwatorów Archeologicznych. Od początku działalności muzeum prezentowało ekspozycje dotyczące archeologii, historii, średniowiecza oraz numizmatyki. Z okazji otwarcia przygotowano także pamiątkowy medal autorstwa Pawła Szneli. Pierwszym dyrektorem instytucji został archeolog Werner Pierzyna, który kierował nią do 1989 roku. W kolejnych latach funkcję tę pełnili Barbara Kordowska oraz Paweł Porwoł. Od 2008 roku dyrektorem Muzeum jest Sławomir Kulpa.

Dyrektor Muzeum: marzeniem jest dokończenie rekonstrukcji wnętrz pałacu

Sławomir Kulpa podkreśla, że jubileusz placówki zbiega się z ważnym momentem również w jego zawodowej drodze.

– W tym roku mija dokładnie 30 lat mojej pracy zawodowej w wodzisławskim Muzeum, gdzie zaczynałem swoją drogę najpierw jako pracownik działu archeologii, by z czasem objąć funkcję dyrektora. Moim największym marzeniem pozostaje pełne dokończenie procesu rekonstrukcji historycznych wnętrz Pałacu Dietrichsteinów, tak aby stworzyć spójną całość muzealną na najwyższym europejskim poziomie – mówi Sławomir Kulpa, dyrektor Muzeum.

Przez kolejne dekady placówka rozwijała działalność badawczą i wystawienniczą. W muzeum prezentowano ekspozycje historyczne i archeologiczne, wystawy poświęcone codziennemu życiu mieszkańców regionu oraz wydarzeniom XX wieku. Ważną częścią działalności stała się także galeria sztuki, w której swoje prace prezentowali uznani artyści, w tym Sławomir Elsner.

Modernizacja Pałacu Dietrichsteinów zmieniła oblicze wodzisławskiego Muzeum

Jednym z najważniejszych wydarzeń w najnowszej historii placówki była kompleksowa modernizacja Pałacu Dietrichsteinów przeprowadzona w latach 2018–2022. Dzięki środkom europejskim zabytkowy budynek został odnowiony i przystosowany do współczesnej działalności kulturalnej oraz edukacyjnej.

Jak przekazuje Muzeum, na rewitalizację pałacu pozyskano ponad 16 mln zł środków unijnych. W trakcie prac obiekt zyskał również dwa dodatkowe poziomy użytkowe dzięki przywróceniu historycznego dachu mansardowego.

– To nie był zwykły remont, lecz fizyczne i symboliczne tchnięcie nowego życia w architektoniczne serce Wodzisławia Śląskiego, bez którego nie moglibyśmy marzyć o nowoczesnym wystawiennictwie – zaznacza Sławomir Kulpa.

Obecnie zwiedzający mogą zobaczyć w pałacu ekspozycje stałe poświęcone historii regionu, wystawy czasowe, reprezentacyjną salę z herbami dawnych właścicieli miasta oraz salę koncertową na 100 osób. Na drugim piętrze działa interaktywna Strefa Odkrywania, Wyobraźni i Aktywności SOWA oraz sala audiowizualna. Wstęp do Pałacu Dietrichsteinów jest bezpłatny.

Muzeum w Wodzisławiu Śląskim przyciąga ponad 40 tysięcy uczestników rocznie

Dziś Muzeum w Wodzisławiu Śląskim nie jest wyłącznie miejscem przechowywania eksponatów. Według informacji placówki, każdego roku w Pałacu Dietrichsteinów odbywa się około 150 wydarzeń, które przyciągają ponad 40 tys. uczestników. Nad ochroną i popularyzacją lokalnego dziedzictwa pracują działy Archeologii, Kultury Regionu, Historii oraz Edukacji. Muzeum organizuje wystawy, wernisaże, spotkania poświęcone historii regionu, koncerty i konferencje naukowe.

– Organizujemy wernisaże, spotkania z historią i lokalnymi artystami, konferencje naukowe i koncerty. Nasza oferta jest bardzo szeroka, bo chcemy dotrzeć do odbiorców w różnym wieku i z różnymi zainteresowaniami. Zależy nam, by wodzisławskie Muzeum było przestrzenią otwartą i dostępną dla każdego – podkreśla Hanna Blokesz-Bacza, manager obiektu.

SOWA łączy naukę z odkrywaniem historii regionu

Istotnym elementem współczesnej działalności muzeum jest również strefa SOWA, adresowana do dzieci i dorosłych zainteresowanych naukami przyrodniczymi. Odwiedzający mogą tam eksperymentować m.in. z mechaniką i optyką, poznając prawa fizyki poprzez praktyczne doświadczenia. Jak wskazuje dyrektor placówki, połączenie interaktywnej edukacji z historycznymi ekspozycjami pozwala młodszym odbiorcom inaczej spojrzeć na przeszłość i potraktować dawne eksponaty, makiety oraz dokumenty jako elementy historii warte odkrywania.

Po 55 latach działalności Muzeum w Wodzisławiu Śląskim pozostaje ważną instytucją dokumentującą dzieje miasta i regionu. Jego siedziba – odnowiony Pałac Dietrichsteinów – pełni dziś funkcję miejsca spotkań, edukacji oraz wydarzeń kulturalnych dostępnych dla mieszkańców i odwiedzających.