Wodzisław Śląski: Odkryją wielowiekową historię zapisaną w krajobrazie starego miasta

Wodzisław Śląski jest jedną z pięciu lokalizacji w woj. śląskim, gdzie Polskie Towarzystwo Geograficzne realizuje pilotażowy projekt „Sztuka Czytania Krajobrazu”. Inicjatywa skierowana jest do wszystkich chętnych, ze szczególnym uwzględnieniem nauczycieli, przewodników i edukatorów, którzy chcą nauczyć się, jak świadomie patrzeć na krajobraz i o nim opowiadać.  Już w sobotę 8 sierpnia zapraszamy na spacer “Tożsamość krajobrazu miasta – wielowiekowa historia zapisana w krajobrazie starego miasta w Wodzisławiu Śląskim”. Wciąż są wolne miejsca. Projekt został dofinansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu Społeczna Odpowiedzialność Nauki II.

– Po ubiegłorocznej edycji, która zgromadziła osoby nie tylko z województwa śląskiego, trwa kolejna seria spacerów krajobrazowych. Zapraszamy na wspólną wędrówkę, która pozwoli spojrzeć na otaczającą przestrzeń w sposób bardziej świadomy i pogłębiony – mówi dr hab. Urszula Myga-Piątek, prof. UŚ, przewodnicząca Polskiego Towarzystwa Geograficznego.

Tegoroczny program projektu „Sztuka czytania krajobrazu” obejmie 13 spacerów w pięciu lokalizacjach województwa śląskiego. Wśród nich jest Wodzisław Śląski, w którym spacery odbędą się odpowiednio 8 sierpnia oraz  5 września.

– Spacer krajobrazowy po obszarze starego miasta o średniowiecznym rodowodzie pozwoli poznać historię miejsca oraz czynniki i procesy, które kształtowały krajobraz miejski. Niewiele jest miast na Górnym Śląsku z tak dobrze zachowanym średniowiecznym układem przestrzennym, elementami wielokulturowości i wielowyznaniowości jak Wodzisław Śląski. Zachowanie tych elementów dziedzictwa kulturowego i pielęgnowanie ich jako części krajobrazu jest kluczowe dla określenia tożsamości krajobrazu. Tożsamość ta pozwala zidentyfikować krajobraz, określić jego cechy charakterystyczne i wyróżniki, a przez to wyodrębnić miejsca warte promocji i ochrony. Europejska Konwencja Krajobrazowa, podpisana we Florencji w 2000 r., podkreśla wagę zachowania takich wyjątkowych miejsc i wskazuje na potrzebę identyfikacji krajobrazów regionalnych oraz wyodrębniania w nich cech szczególnych – zwraca uwagę dr Katarzyna Pukowiec-Kurda, która poprowadzi spacer. –  2 km spacer ulicami starego miasta będzie więc podróżą w przeszłość, z odczytaniem jej śladów w aktualnym krajobrazie miasta, m.in. przy dawnej synagodze, Pałacu Dietrichsteinów, Rynku, zborze ewangelicko-augsburskim, sądzie rejonowym, który mieści się w dawnym klasztorze, Pomniku Powstańców Śląskich, krzyżach pokutnych i kościele WNMP.

Rozmowa o krajobrazie multisensorycznym

Ważnym elementem wszystkich spotkań – także tego w Wodzisławiu Śląskim – będzie również rozmowa o krajobrazie multisensorycznym. Organizatorzy przypominają, że krajobraz odbieramy nie tylko wzrokiem, ale także słuchem, węchem czy dotykiem. Szum wody, śpiew ptaków, zapach łąk i lasu czy chłód doliny rzecznej mogą być równie ważne jak sam widok.

– Krajobraz jest dziełem ewolucji świata przyrody i historii zagospodarowania środowiska przez człowieka. Krajobrazy kulturowe są swoistym palimpsestem, w którym widoczne są ślady dawnych epok i sposobów gospodarowania. Aby odczytać tę historię, potrzebna jest podstawowa umiejętność „czytania krajobrazu” – mówi przewodnicząca Polskiego Towarzystwa Geograficznego.

Poza Wodzisławiem Śląskim w woj. śląskim spacery zaplanowano także na górze Grojec w Żywcu („Krajobrazowy palimpsest – gospodarowanie człowieka w warunkach środowiska górskiego i jego krajobrazowe skutki”), w Katowicach („Od kuźnicy żelaza do serca metropolii – mozaikowy krajobraz Katowic”), a także w Dolinie Liswarty (“Rzeka widoków” – fizjonomia krajobrazu Liswarty na obszarach wiejskich w Hadrze”) oraz na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej („Z Olsztyna na „Giewont” – krajobraz historyczny i wpływ turystyki na krajobraz”).

Więcej informacji oraz formularz do zapisów dla osób zainteresowanych wzięciem udziału w projekcie znajdują się na stronie www.ptgeo.org.pl -> https://formularze.us.edu.pl/spacery_krajobrazowe/1015